วิธีที่ง่ายที่สุดที่จะทำความเข้าใจ วัฒนธรรมของสังคมใดสังคมหนึ่ง คือการทำความเข้าใจกับ อาหาร และวัฒนธรรมการกินของสังคมนั้นๆ 

เพราะ อะไรกินได้ อะไรกินไม่ได้ และจะกินมันยังไง (วิธีการปรุง) เป็นภูมิปัญญาที่มนุษย์เราสืบทอดกันมาจากรุ่นสู่รุ่น ... อาหารจึงเป็นวัฒนธรรม มันสะท้อนถึงประวัติศาสตร์ ภูมิศาสตร์ เศรษฐกิจ การเมืองและสภาพแวดล้อมทางสังคม  การรู้จักวัฒนธรรมการกินของผู้คนในอาเซียน ก็เป็นวิธีหนึ่งที่เราจะทำความรู้จัก และเข้าใจเพื่อนบ้าน (รวมทั้งตัวเอง)ในหลากหลายมิติ

ทำไมต้องเริ่มที่ บะหมี่กึ่งสำเร็จรูป?

เหตุผลข้อแรกคือ มันหากินง่าย, ทำง่าย และราคาถูก ...

ข้อที่สองคือ ถึงเราจะรู้กันดีว่า บะหมี่กิึ่งสำเร็จรูปจะมีต้นกำเนิดจากประเทศญี่ปุ่น และเป็นที่นิยมมากในเอเชียตะวันออก (จีน, เกาหลี, ญี่ปุ่น) แต่ถ้าเรามองที่จำนวนคนกิน จะเห็นว่าประเทศในอาเซียนมีอัตราการบริโภคบะหมี่กึ่งสำเร็จรูป รวมกันมากถึง 26,440 ล้านห่อ ต่อปี คิดเป็น 1 ใน 4 ของบะหมี่กึ่งสำเร็จรูปทั่วโลก (จีน ญี่ปุ่น เกาหลี กินไปประมาณครึ่งนึง ที่เหลือกระจายไปตามทวีปต่างๆ อย่างละนิดละหน่อย)

นอกจากจะกินเยอะแล้ว อาเซียนยังเป็นแหล่งผลิตบะหมี่กึ่งสำเร็จรูปขนาดใหญ่ของโลกด้วย ยี่ห้อดังๆ อย่าง มาม่า ของไทย, Indomie (ผู้ผลิตรายใหญ่อันดับ 2 รองจากจีน) ของอินโดนีเซีย, Koka ของสิงคโปร์ ... ฯลฯ แต่ละยี่ห้อก็จะมีรสที่เป็นอาหารประจำชาติ เช่น ต้มยำกุ้ง, ลักซา, เฝอ ... ฯลฯ มีให้เลือกหลายแบบ ทั้งแบบที่กินเป็นมื้อหลัก และกินเป็นของขบเคี้ยว ก็มีเยอะ

สำหรับผม ถ้าจะทำความเข้าใจอาหารของอาเซียน "บะหมี่กึ่งสำเร็จรูป" เป็นสิ่งที่มองข้ามไปไม่ได้เลย

อารัมภบท มาซะเยอะ พอดีกว่า ... ผมกับลูกกินอะไรมาบ้างไปดูกัน

เริ่มด้วย ละก์ซา สิงคโปร์ ยี่ห้อ Koka

ละก์ซา เป็นอาหารเส้นขึ้นชื่อของชาวเปอรานากัน (ลูกครึ่งจีนฮกเกี้ยนกับมลายู ที่เกิดในคาบสมุทรมลายู) คล้ายก๋วยเตี๋ยวแกง หรือก๋วยเตี๋ยวแขก  แต่เดิมใช้เส้นที่มีลักษณะคล้ายเส้นขนมจีน น้ำแกงนั้นประกอบด้วยเครื่องเทศหลายชนิดและเพิ่มความเข็มข้นด้วยกะทิ  ละก์ซามีหลายชนิด สูตรพริกแกงกับเครื่องเคราอื่นๆ รวมถึงรสชาติ จะแตกต่างกันไปตามท้องถิ่น ... ปีนัง, มะละกา, สิงคโปร์ ... และในอินโดนีเซีย ด้วย

ตามด้วย Oh! Ricey รสเฝอเนื้อ ของเวียดนาม

เฝอ น่าจะเป็นอาหารที่เวียดนามได้รับอิทธิพลมาจากก๋วยเตี๋ยวของชาวจีนโพ้นทะเล มีลักษณะคล้ายก๋วยเตี๋ยวเส้นเล็กเนื้อ (น้ำใส) ของไทยเรา น้ำซุปเคี่ยวจากน้ำต้มกระดูก และเครื่องเทศบางชนิด เช่น อบเชยไซ่ง่อน, ขิง, กานพลู ... เป็นต้น และโรยหน้าด้วยผักหอมๆ หลายชนิด และกินแนมกับโหระพา ถั่วงอก และพริกหยวก ... เฝออร่อยๆ หากินได้ที่ เวียดนาม,  ภาคตะวันออกเฉียงเหนือของไทย เช่นที่ นครพนม,  ลาว ... รวมถึง ออสเตรเลีย

ต่อด้วย Aroi รสแกงกะหรี่ปีนัง แบบแห้ง ของมาเลเซีย

อันนี้ผมคิดว่าเป็นเมนูดัดแปลง คล้ายๆ กับที่เรามี "ไวไว รสหอยลายผัดฉ่า" (เดินตามถนน คงหาเมนูแบบนี้กินไม่ได้แน่ๆ) ถึงจะดัดแปลงมา แต่ก็แสดงให้เห็นอิทธิพลของอาหารอินเดีย ที่มีรสมันๆ และใช้เครื่องเทศมาก ในอาหารมาเลย์ได้ดี ... โดยเฉพาะที่เกาะปีนัง ซึ่งเคยเป็นเมืองท่า ใช้จอดพักรับส่งเสบียงในการค้าขายระหว่างอินเดียกับจีน ของอังกฤษมาก่อน และปัจจุบัน ปีนังก็ยังมีประชากรเชื่้อสายอินเดียมากถึง 10%

ต่อด้วย Indomie รสมีโกเร็ง ของอินโดนีเซีย

มีโกเร็ง เป็นอาหารที่ได้รับอิทธิพลมาจากชาวจีนโพ้นทะเล (อีกแล้ว) มี ก็คือ บะหมี่ โกเร็ง แปลว่า ผัด ... เพราะฉนั้น มีโกเร็งก็คือบะหมี่ผัด (ธรรมด๊า ธรรมดา) นั่นเอง ในอินโดนีเซียจะพบอาหารนี้ได้ทั่วไป มีโกเร็งแบบของอินโดนีเซียเป็นที่นิยมในต่างประเทศด้วย โดยเฉพาะออสเตรเลียและนิวซีแลนด์ ... ส่วนตัวแล้วผมรู้สึกว่า เจ้ามีโกเร็งนี่มันไม่ต่างอะไรกับ หมี่ผัดโรงเจ หรือ ยากิโซบะ เลยซักนิด

ตบท้ายด้วย มาม่า รสต้มยำกุ้ง ของไทย

อันนี้คงไม่ต้องพูดอะไรมาก เพราะทุกคนที่อ่าน blog นี้ออก น่าจะรู้จักดีอยู่แล้ว ... คิดว่าที่ ต้มยำกุ้ง ถูกเรียกว่าเป็นอาหารประจำชาติของคนไทย ... ผมเดาเอาว่า มาม่ารสนี้ น่าจะมีส่วนอยู่ไม่มากก็น้อย ครับ

บะหมี่กึ่งสำเร็จรูปทั้งหมด ผมซื้อจาก Top Supermarket ครับ ส่วนเด็กนักเรียนคนเดียวของโรงเรียนนี้ ก็มีหน้าที่ ชิม, วิเคราะห์ แล้วก็ทำรีวิวออกมาครับ